Kazusy z prawa administracyjnego

1 Jakie są przyczyny wprowadzenia do KPA regulacji wyłączenia pracownika organu administracji publicznej?
Instytucja wyłączenia ma na celu wyeliminowanie wszelkich zastrzeżeń co do bezstronności i obiektywizmu przy rozpoznawaniu określonej sprawy, ma gwarantować stronie obiektywne rozstrzygnięcie sprawy.Uregulowana jest KPA , obejmującego artykuł 24. Polskie prawo zna wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu administracyjnym w danej sprawie w dwóch wariantach. W pierwszym z nich wyłączenie to następuje automatycznie, z mocy prawa, jeżeli zajdzie choć jedna z okoliczności szczegółowo wyliczonych w siedmiu punktach, jakie zawiera art. 24 § 1 KPA, które ustawodawca uznał za wymagające wyłączenia danego pracownika w danej sprawie:
- sytuacja, kiedy dany pracownik jest stroną postępowania,
- kiedy sprawa dotyczy małżonka tego pracownika, albo jego krewnych i powinowatych do drugiego stopnia, czy też osoby związanej z pracownikiem z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (obowiązek wyłączenia pracownika rozciąga się także na czas po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli),
- kiedy pracownik w danej sprawie był świadkiem, biegłym albo przedstawicielem jednej ze stron,
- kiedy jedna ze stron postępowania jest zwierzchnikiem służbowym tego pracownika,
- kiedy wobec pracownika toczy się postępowanie służbowe, dyscyplinarne lub karne.
Drugi wariant to wyłączenie pracownika na żądanie albo z urzędu. Z perspektywy obywatela, strony danego postępowania administracyjnego wiedza o możliwości wyłączenia pracownika organu administracji publicznej na żądanie jest cenniejsza od znajomości ogólnych przesłanek wyłączenia urzędnika z mocy prawa. Wtedy to właśnie od strony zależy, czy pracownik będzie wyłączony od udziału w danej sprawie. Wyłączenie to może też nastąpić z urzędu, albo na żądanie samego pracownika. Dokonuje go bezpośredni przełożony wyłączanego pracownika administracji. Przyczyny wyłączenia na żądanie, w odróżnieniu od przesłanek wyłączenia z mocy prawa, nie są wyliczone enumeratywnie, to znaczy, nie są zawarte w zamkniętym katalogu. Przyczyn takich może być dużo i o rozmaitej naturze. Ustawodawca w art. 24 § 3 k.p.a. Informuje jedynie, że mają to być okoliczności nie wymienione w opisywanym powyżej katalogu z § 1, co jest o tyle oczywiste, że w przypadku zaistnienia takich okoliczności następuje właśnie automatyczne wyłączenie pracownika. Do uzasadnionych powodów wyłączenia pracownika na żądanie lub z urzędu zalicza między innymi:
- publiczne i otwarte prezentowanie przez pracownika określonych przekonań, które mogą świadczyć o jego politycznym zaangażowaniu w ramach sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego,
- powiązania towarzyskie wyłączanego pracownika ze stroną postępowania rodzące wątpliwości co do obiektywizmu tego pracownika w tej sprawie,
- pozostawanie przez pracownika administracji w nieformalnym związku ze stroną postępowania.
Chcąc wyłączenia danego urzędnika z procedury, nie trzeba przeprowadzać czynności dowodowych, a jedynie przybliżyć zaistnienie tego lub innego powodu wyłączenia. Z kolei zapis, że należy uprawdopodobnić okoliczności oznacza, że nie ma potrzeby wykazywać np. faktycznego politycznego zaangażowania pracownika w danej sprawie, a jedynie taką możliwość.
Jest niezmiernie ważne, aby mieć świadomość, że wyłączając urzędnika, nie ograniczamy go co do sprawowania całokształtu swojej funkcji, a jedynie w pewnym wycinku, jaki stanowi dana, konkretna sprawa administracyjna.






2.Czy w analizowanym przykładzie zachodzi przesłanka wyłączenia pracownika organu?
W analizowanym przykladzie zachodzi przesłanka uprawniająca do wyłączenia pracownika organu na podstawie art. 24 par.3 KPA który brzmi „Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika”. Do uzasadnionych powodów wyłączenia pracownika na żądanie lub z urzędu zalicza między innymi: powiązania towarzyskie wyłączanego pracownika ze stroną postępowania rodzące wątpliwości co do obiektywizmu tego pracownika w tej sprawie; pozostawanie przez pracownika administracji w nieformalnym związku ze stroną postępowania.Chcąc wyłączenia danego urzędnika z procedury, nie trzeba przeprowadzać czynności dowodowych, a jedynie przybliżyć zaistnienie tego lub innego powodu wyłączenia. Joanna B. dowiedziała się od sąsiadów, że Alina C. i Andrzej G. regularnie się spotykają i są zaręczeni.


3.W jaki sposób Joanna B. może ubiegać się o wyłączenie Andrzeja G. z rozstrzygania sprawy?
Joanna B może złożyć wniosek do Urzędu o wyłączenie Andrzeja G od rozpatrywania jej sprawy, gdyż w jej przekonaniu pozostawanie przez pracownika administracji w nieformalnym związku ze stroną postępowania (art 24 par 3 KPA) a wydana decyzja może nie być bezstronna ani obiektywna. Przełożony pracownika ma prawo zadecydować o jego wyłączeniu od udziału w postępowaniu na wniosek strony Joanny B.



4.Czy w razie odmowy Joanna B. może zaskarżyć wydane rozstrzygnięcie
Przełożony Andrzeja G jako organ administracji publicznej wydaję decyzję o wyłączeniu go lub odmowie wyłączenia w formie postanowienia. Od postanowienia można się odwołać składając zażalenie w ciągu 7 dni od daty wydania postanowienia. Zażalenie składa się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu który wydał postanowienie. Organem wyższego stopnia w tej sprawie będzie Samorządowe kolegium odwoławcze . Jeżeli pracownik został wyłączony a decyzja nie odpowiada Joannie B to wtedy w ciągu 14 dni od wydania decyzji służy jej odwołania art 127.