Jan P. złożył pozew o zadośćuczynienie przeciwko SK Zakład Karny w
Bydgoszczy. uważa, że umieszczenie go osadzonego w przeludnionej celi, w
której powierzchnia na jednego osadzonego jest mniejsza niż 3 m2, może być
uznane samo w sobie, bez uwzględnienia innych uciążliwości, za naruszenie
dóbr osobistych osadzonego. Radca prawny kwestionuje to stanowisko,
uznaje , że muszą być jeszcze inne uciążliwości np. w postaci małej o
odsłoniętej toalety, a osadzony przebywał w celi, gdzie toaleta była
wydzielona ściankami gipsowymi. Kwestionuje także, iż dochodzenie
zadośćuczynienia na podstawie 24 kc musi być związane z zawinionym
naruszeniem praw osadzonego.
Proszę rozwiązać kazus z uwzględnieniem orzecznictwa tj. zrealizować
jednocześnie efekt kształcenia polegający na umiejętności korzystania z
narzędzi wyszukiwawczych tj. LEX, LEGALIS.
Komentarze
Wyrok SN sygn. V CSK 85/2011 - Wprawdzie każdy przypadek trzeba rozpatrywać indywidualnie, ale jako zasadę można przyjąć, że jeżeli obecnie doszło - z uchybieniem art. 110 § 2 k.k.w. - do naruszenia dopuszczalnej ustawowo normy powierzchniowej na jednego skazanego, to tym samym mogło to doprowadzić w sposób samoistny do naruszenia jego dóbr osobistych. W takim zaś razie nie ma konieczności wykazywania innych czynników, które uwzględniane dopiero kumulatywnie z faktem przebywania w celi o powierzchni poniżej 3 m2 w okresie jednorazowo ponad 14 dni, a łącznie ponad 28 dni dawały by skazanemu podstawę do wystąpienia z roszczeniem o ochronę dóbr osobistych.
Wyrok SN sygn. V CSK 21/2011 - 1. Na konkretne warunki uwięzienia składają się różne parametry, którymi między innymi jest powierzchnia pomieszczenia przypadająca na jedną osobę, dostęp światła i powietrza, infrastruktura sanitarna, warunki spania i jedzenia lub możliwość przebywania poza celą. W niektórych wypadkach ocena odpowiednich warunków wymaga uwzględnienia indywidualnych cech osadzonego, takich jak wiek lub stan zdrowia. Istotnym elementem oceny jest również czas trwania nieodpowiedniego traktowania. Nie wyklucza to jednak sytuacji, w której decydujące znaczenie zostaje przypisane jednemu czynnikowi, ze względu na jego wagę jako przyczyny naruszenia.
Na podstawie zaprezentowanego orzecznictwa jednoznacznie widać, że umieszczenie w celi, w
której powierzchnia na jednego osadzonego jest mniejsza niż 3 m2, może być uznane samo w sobie, bez uwzględnienia innych uciążliwości, za naruszenie dóbr osobistych osadzonego.
Należy jednak pamiętać, że art. 448 kc stanowi: W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.
Fakultatywność decyzji sądu w tym zakresie potwierdza orzecznictwo. Dla przykładu:
- w. SA we Wrocławiu sygn. I ACa 854/2013 "Uwzględnienie roszczeń z art. 448 k.c. ma charakter fakultatywny, a więc nie muszą być one zasądzone mimo spełnienia przesłanek ustawowych. Dlatego sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie komentowanego przepisu w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych - przy stosowaniu tego przepisu bierze się pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych, w tym winę sprawcy naruszenia dóbr osobistych i jej stopień oraz rodzaj naruszonego dobra."
- w. SN sygn. II PK 245/2005 "Sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych. Przy stosowaniu tego przepisu sąd bierze pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych, w tym winę sprawcy naruszenia dóbr osobistych i jej stopień oraz rodzaj naruszonego dobra."