Pani E. pozostawała w zwłoce z zapłatą czynszu najmu za okres od stycznia do grudnia 2010 r. W dniu 28 stycznia 2013 r. przyniosła wierzycielowi równowartość 6 czynszów i stwierdziła, że zalicza je na poczet czynszów za okres od lipca do grudnia 2010 r. Wierzyciel wbrew jej woli zaliczył tę kwotę na należności za okres od stycznia do czerwca 2010 r. Wytłumacz, dlaczego wierzyciel podjął taką decyzję i oceń, czy miał do tego prawo?
Komentarze
1. Jaki cel miał wierzyciel w tym, by zaliczyć kwotę na rzecz należności za czynsz od stycznia do czerwca, a nie od lipca do grudnia?
2. Czy wierzyciel miał prawo zaliczyć zapłaconą kwotę na poczet innych wierzytelności, niż wskazane przez panią E.?
3. Czy wierzyciel miał prawo zaliczyć wpłaconą kwotę na rzecz tych właśnie świadczeń?
ad. 1) Zgodnie z art. 118 k.c., świadczenia okresowe – a do takich bez wątpienia należy czynsz z tytułu najmu – przedawniają się z upływem trzech lat. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 120). Roszczenia wymagalne to takie, których termin płatności minął. Zgodnie z art. 669§2, zapłata czynszu najmu powinna nastąpić (w braku postanowień umownych, a o takich stan faktyczny nie wspomina) z góry za każdy miesiąc do 10 dnia miesiąca. Wtedy też roszczenie staje się wymagalne.
Zgodnie ze sposobem liczenia terminów określonym w art. 112 k.c., roszczenia z okresu styczeń-czerwiec 2010r. przedawniają się 10 dnia odpowiedniego miesiąca w okresie styczeń-czerwiec 2013r. Dlatego też, by ochronić swoje interesy, wynajmujący postanowił zaliczyć zapłatę na poczet świadczeń najwcześniejszych, których termin przedawnienia upływa najwcześniej. Pewne wątpliwości może budzić zapłata za styczeń 2010r., ale to zostanie omówione w pytaniu 3.
ad. 2) Zgodnie z art. 451 k.c. dłużnik mający kilka długów tego samego rodzaju względem tego samego wierzyciela może, spełniając świadczenie, wskazać, który dług chce zaspokoić. Jednakże, zgodnie ze zd. 2, wierzyciel może zaliczyć świadczenie na rzecz zalegających świadczeń głównych. Dlatego też wynajmujący miał prawo zaliczyć wpłaconą kwotę na rzecz innych wierzytelności, niż wskazała pani E.
ad. 3) Zgodnie z przytoczonym w punkcie 1 sposobu obliczania terminu przedawnienia, termin przedawnienia czynszu za styczeń 2010r. upłynął w dniu 10 stycznia 2013r. Z istoty instytucji przedawnienia, określonej w art. 177 wynika, że zaliczenie świadczenia na poczet przedawnionego czynszu za styczeń 2010r. jest co prawda zgodne z prawem, jednak pani E. może skutecznie je zakwestionować, powołując się na zarzut przedawnienia.