Kazus nr 1
16 letnia Anna P. wyszła za mąż, uzyskując na to zezwolenie Sądu. Po roku Jej małżeństwo zakończyło się rozwodem. Anna była właścicielką nieruchomości, którą postanowiła sprzedać Adamowi H.
Umowa sprzedaży doszła do skutku. Jednak Jej rodzice, gdy dowiedzieli się o sprzedaży, zażądali zwrotu od Adama H. nieruchomości powołując się na to, że w chwili zwarcia umowy Anna była niepełnoletnia.
Czy Anna miała prawo sprzedać nieruchomość? Czy rodzice mogą zażądać zwrotu nieruchomości?
Kazus nr 2
8 letnia Kasia kupiła w sklepie lizaka. Sprzedawca zażądał od Niej ceny dużo wyższej niż obowiązująca. Mama Kasi, gdy się zorientowała, że Jej dziecko zostało oszukane, zwróciła się do sprzedawcy o zwrot pieniędzy. Sprzedawca odmówił argumentując, że umowa jaką zawarł z Jej córką jest ważna, gdyż zaliczona jest do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego.
Czy sprzedawca może odmówić zwrotu pieniędzy? Jakie są następstwa braku zdolności do czynności prawnych?
Kazus nr 3
Amanda D. wiodła spokojne i dostatnie życie. 12 stycznia 2007 r. wyszła z domu na zakupy i nigdy nie wróciła. Mąż Amandy, Andrzej D. zgłosił zaginięcie żony na policji, jednak po roku poszukiwań policja umorzyła śledztwo z powodu braku jakichkolwiek śladów. Po 2 latach mąż postanowił wystąpić do Sądu z wnioskiem o uznanie żony za zmarłą.
Kiedy Andrzej D. może domagać się uznania żony za zmarłą ? Jakie są przesłanki uznania za zmarłego?
Kazus nr 4
Zenon S. cierpi na schizofrenię. Matka chorego wystąpiła o jego częściowe ubezwłasnowolnienie. Zenon S. ma 17 lat.
Czy wniosek o ubezwłasnowolnienie jest zasadny? (zob. art. 16 § 1 kc)
Kazus nr 5
Krystyna K. ma 15 lat. Za zgodą rodziców pracowała przy zbiorze truskawek. Za zarobione w ten sposób pieniądze ojciec kupił jej odtwarzacz DVD. Po paru miesiącach odtwarzacz DVD znudził się jej i postanowiła go sprzedać pełnoletniej Weronice T. Gdy ojciec Krystyny K. dowiedział się o sprzedaży zdenerwował się i zażądał niezwłocznie zwrotu odtwarzacza DVD.
- czy Krystyna K. mogła sprzedać odtwarzacz DVD? Czy ojciec Krystyny K. ma roszczenie o zwrot odtwarzacza DVD?
Kazus nr 6
15 letni Janek K. zamieszkiwał ze swymi rodzicami. W dniu 10 grudnia 2010 r. sprzedał telewizor Wiesławowi O. uzyskując cenę odpowiadającą wartości rynkowej.
Czy Janek K. powinien uzyskać zgodę rodziców na sprzedaż telewizora? (zob. art. 18 § 3 kc)
Kazus nr 7
Michał Z. (sąsiad Wiktora C.) systematycznie „ z ciekawości” czytał korespondencję przeznaczoną dla Wiktora C.
Z jakim roszczeniem może wystąpić Wiktor C. przeciwko Michałowi Z. ( zob. art. 23 i 24 kc)
Kazus nr 8
Jerzy K. i jego żona Regina K. uznani zostali za zaginionych w czasie katastrofy promu „Heweliusz” w dniu 13 stycznia 1993 r.
Czy możliwe jest uznanie, że każdy z małżonków zmarł w różnym czasie? ( zob. art. 32 kc)
Kazus nr 9
Kazimierz M. były premier przesłał do redakcji znanego brukowca swoje zdjęcia z aktualną partnerką. Redakcja wykorzystała zdjęcia w artykule prasowym, w którym skrytykowała postawę byłego premiera, ojca czwórki dorosłych dzieci oraz konsekwentnie nazywała partnerkę Kazimierza M. - kochanką . Oburzony tą sytuacją Kazimierz M. zamierza wystąpić na drogę sądową.
Czego i na jakiej podstawie może się domagać?
Kazus nr 10
Lucjan B. będąc w stanie nietrzeźwym (1,5 promila alkoholu we krwi) zawarł z Maciejem M. pisemną umowy sprzedaży samochodu ciężarowego marki VOLVO za cenę 100 tys. zł Wartość rynkowa samochodu wynosi 200 tys.
Czy umowa jest ważna? Czy Lucjan B. może powoływać się na wadę oświadczenia woli? Jeśli tak., to na jaką?
Kazus nr 11
Robert S. uznał dziecko przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego, po czym wystąpił o unieważnienie uznania dziecka, z uwagi na fakt, że matka dziecka miała zagrozić w razie nieuznania dziecka przez Roberta S. - popełnieniem samobójstwa.
Na jaką wadę oświadczenia woli powołuje się Robert S.?
Kazus nr 12
Joachim L. Jest ubezwłasnowolniony całkowicie. W dniu 12 grudnia 2010 r. sprzedał swój zestaw kina domowego.
Czy umowa jest ważna? Jaki rodzaj sankcji wadliwej czynności prawnej pojawi się w tym przypadku?
Kazus nr 13
Włodzimierz W. udzielił rady prawnemu Markowi J. pełnomocnictwa o treści następującej „Upoważniam Marka J. do nabycia we własnym imieniu na moją rzecz prawa własności działki budowlanej o pow. 600 m kwadratowych położonej w miejscowości U. za cenę 25.000 zł”
Proszę wskazać formę działania Marka J.? O jakim rodzaju zastępstwa można mówić w tym konkretnym przypadku?
Kazus nr 14
Adam N. od momentu, gdy stracił pracę zaczął nadużywać alkoholu. W dniu 05 listopada 2010 r. potrzebując pieniędzy sprzedał swój cenny obraz. 15 listopada 2010 r. w galerii pojawiła się Joanna N. żona Adama N. i zażądała zwrotu obrazu w zamian za zwrot pieniędzy. Stwierdziła, iż mąż jest uzależniony od alkoholu i działał pod wpływem głodu alkoholowego.
Czy umowa sprzedaży jest ważna? Czy działanie pod wpływem głodu alkoholowego można uznać za wadę oświadczenia woli? Jeśli tak, to z jakim rodzajem wady oświadczenia woli mamy tu do czynienia?
Komentarze
w tym kazusie powinno być, że jest to zawarcie umowy zlecenie na podstawie art. 734 k.c. a rzecz zostanie wydana na podstawie art. 740 k.c. Przepraszam za pomyłkę wynikającą z pośpiechu i niezauważenia, że Marek ma działać w imieniu własnym a nie Włodzimierza.
tu nie jestem pewna, ale wydaje mi się, że można by powołać się na wadę oświadczenia woli z art. 82 k.c., zgodnie z którym nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Pod warunkiem, że wykaże się, że stan tzw. "głodu alkoholowego" wyłącza świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Należy mieć przy tym na względzie, że stan braku świadomości nie musi być całkowity i zupełny, jednak częściowe wyłączenie świadomości musi być znaczne. Jeżeli występuje ograniczenie w stopniu mniejszym niż znaczny, w stopniu, który pozwala na rozeznanie, czego składający oświadczenie chce dokonać (powzięcie woli) oraz na dokonanie tego zgodnie z wolą składającego oświadczenie (wyrażenie woli), np. stan po spożyciu alkoholu niepowodujący jednak głębokiego upojenia alkoholowego, nie występuje wada oświadczenia woli w postaci braku świadomości lub swobody.
Działa on jako pełnomocnik Włodzimierza W. na podstawie pełnomocnictwa szczególnego, tj. pełnomocnictwa udzielonego do dokonania poszczególnej czynności.
Zgodnie z art. 14 § 1 k.c. czynność prawna dokonana przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych, jest nieważna. Jednakże gdy osoba niezdolna do czynności prawnych zawarła umowę należącą do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego, umowa taka staje się ważna z chwilą jej wykonania, chyba że pociąga za sobą rażące pokrzywdzenie osoby niezdolnej do czynności prawnych ( paragraf 2 art. 14 k.c.). Sprzedaż kina domowego nie jest umową należącą do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego, a zatem jest ex lege nieważna.
może powołać się na wadę oświadczenia woli z art. 87 k.c., który stanowi, że kto złożył oświadczenie woli pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, ten też może uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia, jeżeli z okoliczności wynika, że mógł się obawiać, iż jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe.
Lucjan może powoływać się na wadę oświadczenia woli z art. 82 k.c., który stanowi, że nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. Również osobę w stanie upojenia alkoholowego należy uznać za osobę niezdolną do świadomego lub swobodnego powzięcia decyzji lub wyrażenia woli. Czynność prawna nieważna na podstawie art. 82 k.c. nie może być konwalidowana ani podlegać konwersji.
Nie jest możliwe, żeby każdy z małżonków został uznany za zmarłego w innym czasie ze zwględu na zasadę domniemania śmierci jednoczesnej (art. 32 kc).
kazus 9
Brukowiec naruszył dobro osobiste Kazimierza M. jakim jest jego wizerunek (wykorzystano go to innych celów niż chciał Kazimierz M.) - art. 23 kc. Na mocy art. 24 paragraf 1 Kazimierz M. może domagać się nawiązki lub zadośćuczynienia.
Odtwarzacz został zakupiony za pieniądze zarobione przez Krystynę K. i stanowi jej własność. Na mocy art. 21, Krystyna K., jako małoletnia może rozporządzać swoim zarobkiem, wobec tego miała pełne prawo sprzedać odtwarzacz koleżance, a ojciec nie ma roszczenia jego zwrotu od koleżanki.
kazus 6
W kzusie występuje bezskuteczność zawieszona. Janek powinien był uzyskać od rodziców zgodę na sprzedaż telewizora, ale skoro tego nie zrobił, skuteczność zawartej umowy uzależna się od jej potwierdzenia przez rodziców. Jeśli rodzice sprzeciwią się umowie - strony muszą zwrócić to co uzyskały wskutek zawarcia umowy, jeśli potwierdzą - umowa stanie się skuteczna.
kazus 7
Wiktor C. może wystąpić z roszczeniem o zadośćuczynienie lub nawiązkę (art. 24 paragraf 1 kc). Nie powstała tu bowiem szkoda majątkowa, którą można byłoby naprawić przy pomocy odszkodowania (a przynajmniej nie wynika to z kazusa, bowiem Michał Z. mógł dowiedzieć się np. o tajemnicy przedsiębiorstwa i wykorzystując ją przyczynić się do jego bankructwa). Michał Z. naruszył tajemnicę korespondencji, będącą dobrem osobustym Wiktora C. (art. 23 kc)
Wniosek nie jest zasadny, ponieważ Zenon nie jest pełnoletni i pozostaje pod władzą rodzicielską i opieką matki nawet bez ubezwłasnowolnienia.
Małoletnia kobieta, ograniczona w zdolności do czynności prawnych z powodu wieku, wychodząc za mąż zyskuje ipso iure pełną zdolność do czynności prawnych. Ponadto nie traci jej w razie rozwodu, mającego miejsce przed ukończeniem przez nią 18. roku życia. Anna miała prawo sprzedać nieruchomość i rodzice nie mają prawa powoływać się na jej niepełnoletniość, gdyż znaczenie ma jedynie fakt posiadania przez nią pełnej zdolności do czynności prawnych.
kazus 2
Sprzedawca nie może powołać się na ważność zawartej przez Kasię umowy powszechnej dokonanej w sprawach bieżących życia codziennego, gdyż zawarta została ona z rażącym pokrzywdzeniem małoletniej. Mama Kasi może domagać się zwrotu pieniędzy przez sprzedawcę na podstawie art. 14 paragraf 2 kc. Następstwem braku zdolności do czynności prawnych jest nie wywoływanie skutków składanych przez taką osobę oświadczeń woli.
kazus 3
Nie wiemy z kazusu ile lat ma Amanda. Po pierwsze uznanie za zmarłego nie może nastąpić przed końcem roku kalendarzowego, w którym zaginiony ukończyłby 23 lata (art. 29 paragraf 2 kc). Po drugie, na postawie art. 29 paragraf 1 kc (jeśli tak jak w kazusie nie było szczególnych okoliczności zaginięcia) uznać za zmarłego można kogoś po 10 latach od dnia, w którym wiadomo było, że jeszcze żył, a więc sąd orzeczenie może wydać najwcześniej 13. stycznia 2017 r, chyba, że Amanda była osobą starszą i w chwili orzeczenia miałaby ukończone 70 lat, wówczas sąd mógłby wydać orzeczenie uznające Amandę za zmarłą 13. stycznia 2012 r.