Kazus II
Na mocy ustawy prawo o ruchu drogowym minister właściwy do spraw transportu został upoważniony do wydania – po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw wewnętrznych - rozporządzenia określającego wzór nowego prawa jazdy. Minister właściwy do spraw transportu wydał wskazane rozporządzenie, nie zasięgając opinii ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Na podstawie tego rozporządzenia starostwa powiatowe zaczęły wydawać nowe dokumenty potwierdzające uprawnienia do kierowania pojazdami. Taki też dokument otrzymała Magda G. – w 2 miesiące po zdanym egzaminie, upoważniającym do kierowania pojazdami mechanicznymi. Po kolejnych dwóch miesiącach została ona zatrzymana do kontroli drogowej. Wówczas policjant uznał, że prawo jazdy okazane przez Magdę G. jest nieważne, zostało bowiem wydane na podstawie rozporządzenia niezgodnego z Konstytucją RP. Pouczył też Magdę G., że w jej sprawie zostanie skierowany do Sądu Rejonowego wniosek o ukaranie za kierowanie pojazdem bez wymaganych dokumentów. Magda G. zwróciła się do Ciebie po poradę prawną. Oceń:
1. Czy skazanie Magdy G. za wykroczenie kierowania pojazdem mechanicznym bez wymaganych uprawnień naruszałoby, którąś z zasad konstytucyjnych?
2. Czy funkcjonariusz Policji może odmówić zastosowania rozporządzenia ministra, powołując się na niekonstytucyjność tego aktu normatywnego?
Kazus nr III
Marek C. pracował przez 17 lat w przedsiębiorstwie państwowym. Wskutek jego restrukturyzacji został jednak zwolniony. Przez 18 miesięcy otrzymywał zasiłek dla bezrobotnych i poszukiwał nowego zatrudnienia. Po upływie tego okresu Urząd Zatrudniania poinformował Marka C., iż skończył się ustawowy okres wypłaty zasiłku i dlatego decyzją tegoż urzędu dalsze jego wypłacanie zostaje wstrzymane. Marek C. odwołał się od powyższej decyzji, a po niekorzystnym dla siebie orzeczeniu w II instancji złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA obie decyzje utrzymał w mocy. W związku z powyższym Marek C. za pośrednictwem swego pełnomocnika złożył skargę do Trybunału Konstytucyjnego. W skardze kwestionował przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu podane w podstawie decyzji o pozbawieniu go zasiłku. Zdaniem Marka C. przepisy te naruszają konstytucyjne prawo do pracy, nakładając na państwo obowiązek wypłacania zasiłków i zasadę sprawiedliwości społecznej, gdyż pozbawiają go środków do życia.
1. Czy skarga jest zasadna? Uzasadnij swoje stanowisko.
Zob. Konstytucja: art. 65 ust 1, art. 65 ust. 5, art. 81, art. 67 ust 1.
Do kodeksu cywilnego wprowadzono nowe przepisy przejściowe skracające terminy przedawnienia roszczeń majątkowych, które znajdują zastosowanie także do roszczeń powstałych przed wejściem w życie ustawy. Czy taki zabieg ze strony ustawodawcy jest dopuszczalny?
Ustawodawca znowelizował jedną z ustaw w ten sposób, że m.in. wskazał nowe wymogi dotyczące składania wniosków o świadczenia, które można uzyskać z Funduszu wskazanego w ustawie. Dodatkowo nowelizacja wskazywała krótki termin składania wniosków o te świadczenie. Zmiana ustawy weszła w życie w ciągu 7 dni od ogłoszenia. Regulacja ta niekorzystnie wpłynęła na sytuację potencjalnych wnioskodawców, pragnących skorzystać ze świadczeń wypłacanych przez Fundusz. Wnioskodawcy nie mieli wystarczająco dużo czasu na zapoznanie się z nową regulacją i podjęcie kroków w celu uzyskania świadczeń.
1. Oceń działalność ustawodawcy.
2. Jakie wymogi dotyczące tworzenia prawa wynikają z zasady demokratycznego państwa prawnego?
3. Na czym polega nakaz stosowania odpowiedniego vacatio legis i jaki jest jego cel?
4. Czy zachowanie vacatio legis jest bezwzględnym obowiązkiem ustawodawcy? Czy istnieją dopuszczalne ograniczenia?
Wobec nasilania się fali imigracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeden z klubów poselskich postanowił zgłosić inicjatywę ustawodawczą ograniczającą prawo obywatelskie do wybierania posłów i senatorów. Propozycja zakładała, że czynne prawo wyborcze zostanie ograniczone do obywateli polskich, których pochodzenie polskie zostało potwierdzone właściwą dokumentacją bądź przez odpowiedni organ. W opinii posłów wnioskodawców taka regulacja jest w pełni uzasadniona, Konstytucja wyklucza bowiem, aby władza w kraju była sprawowana przez osoby, które co prawda, nabyły obywatelstwo polskie, ale nie mają żadnych powiązań narodowościowych z Rzeczpospolitą. Prezydent przed podpisaniem ustawy postanowił skierować ją do Trybunału Konstytucyjnego, wskazując jako wzorzec kontroli wstęp do Konstytucji, odwołujący się do pojęcia narodu, a także zasadę suwerenności Narodu wyrażoną w art. 4 Konstytucji.
PYTANIA :
1. Czy wstęp do Konstytucji może stanowić element wzorca kontroli konstytucyjności?
2. Co wynika ze wstępu do Konstytucji odnośnie do rozumienia konstytucyjnego pojęcia Narodu ?