Kazusy z prawa cywilnego

• prawo cywilne

Zenon ma żonę Elżbietę. Z tego małżeństwa ma córkę Julię (która ma syna Doriana, Aureliusza, Kacpra, Leona) i syna Marka (który ma córkę Dorotę). Marek umową z dnia 20 stycznia 2011 roku zrzekł się spadku. Zenon zmarł w 2013 roku nie zostawiając testamentu.

Proszę określić kto i w jakich częściach będzie dziedziczy ł zgodnie z przepisami kc

• prawo cywilne

1. Artysta-malarz X wynajął na rok od Y mieszkanie. W umowie ustalono, że w zamian za używanie mieszkania X będzie płacił miesięczny czynsz w wysokości 800 zł albo raz na kwartał wykona dla Y portret wskazanej przez niego osoby. W dwa tygodnie po zawarciu umowy X został potrącony bez swojej winy przez samochód. Podczas wypadku doznał urazu kończyn górnych, który uniemożliwi mu wykonywanie zawodu przez najbliższe dwanaście miesięcy. Jaki wpływ miał wypadek X-a na stosunek najmu?

2. Ludwik zobowiązał się wobec Katarzyny do kupienia dla niej zabytkowego sekretarzyka od pewnego kolekcjonera. W umowie ustalono, że Ludwik będzie mógł zwolnić się z tego zobowiązania również przez przeniesienie na Katarzynę własności pewnego manuskryptu, znajdującego się w jego zbiorach. Zanim zakończyły się negocjacje z kolekcjonerem w domu kolekcjonera wybuchł pożar, w którym spłonął sekretarzyk. Czy Ludwik nadal jest zobowiązany wobec Katarzyny?

3. A zawarł z B umowę o dzieło. Po odebraniu dzieła A bez konsultacji z B przelał sumę odpowiadająca wynagrodzeniu na rachunek B w banku X. Wkrótce okazał się, że bank ów ma kłopoty finansowe i wstrzymał wypłaty na nieznany okres. A uważa, że wykonał swoje zobowiązanie i jest zwolniony. Natomiast B twierdzi, że A nadal jest zobowiązany do świadczenia wynagrodzenia, jako że nie został upoważniony do zapłaty bezgotówkowej. Kto ma rację?

4. X kupił meble w sklepie Y. Ustalono, że zapłata nastąpi w dniu 12 stycznia 2012 r. wedle wyboru X-a – gotówką albo przez przelew na rachunek sklepu Y. Tego dnia X złożył w banku polecenie przelewu stosownej sumy. Pieniądze znalazły się na rachunku sklepu Y dopiero 26 stycznia 2012 r. Zdaniem prowadzących sklep Y należą im się od X odsetki za opóźnienie za okres od 12 do 26 stycznia 2012 r. X uważa natomiast, że nie może być mowy o opóźnieniu z jego strony, skoro w dniu zapłaty złożył polecenie przelewu. Rozstrzygnij spór.

5. Spółka A GmbH mająca siedzibę w Niemczech kupiła od działającej w Polsce spółki z o.o. B 300 t. granulatu gumowego służącego do produkcji sztucznej murawy. Cenę ustalono w euro jako równowartość 300 000 franków szwajcarskich. Spółka A zamierza dokonać zapłaty we frankach szwajcarskich, zaś spółka B oczekuje spełnienia świadczenia w złotych polskich w wysokości odpowiadającej wartości 300 000 franków szwajcarskich według kursu NBP z dnia płatności. W jakiej walucie powinna nastąpić zapłata?

6. Andrzej pożyczył Tomaszowi 20 000 zł. Termin zwrotu pożyczki ustalono na 20 lutego 2010 r. W umowie określono także wysokość odsetek za opóźnienie na 0,5 % dziennie. Tomasz dotychczas nie oddał ani złotówki. Jakich odsetek Andrzej może żądać od Tomasza?

7. Tomasz kupił w składzie materiałów budowlanych prowadzonym przez Jerzego pięćdziesiąt worków cementu. Cenę miał zapłacić 28 maja 2009 r. Wskutek bałaganu w księgowości Jerzy zorientował się, że Tomasz zalega z zapłatą, dopiero w grudniu 2011 r. Po bezskutecznym wezwaniu do zapłaty 15 stycznia 2012 r. Jerzy wystąpił przeciwko Tomaszowi z pozwem, w który żądał zapłaty ceny wraz z odsetkami za opóźnienie. W odpowiedzi na pozew Tomasz podniósł zarzut przedawnienia. Jakie orzeczenie powinien wydać sąd? Uchwała SN z dnia 26 stycznia 2005 r., III CZP 42/2004, OSN 2005, nr 9, poz. 149.

8. Dwunastoletnia Lucyna, wracając ze szkoły, wbiegła poza przejściem dla pieszych na ulicę i została potrącona przez jadący z nadmierną prędkością samochód. W jej imieniu rodzice zażądali od właściciela pojazdu, który prowadził podczas zdarzenia, zwrotu kosztów leczenia oraz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Właściciel pojazdu uważa, że odszkodowanie powinno zostać obniżone z uwagi na przyczynienie się Lucyny do powstania szkody. Rodzice kwestionują to stanowisko, podnosząc, że ich córka nie mogła się przyczynić do powstania szkody, ponieważ ze względu na wiek nie można jej przypisać winy. Kto ma rację w tym sporze?

9. Kazimierz miał na swoim gruncie studnię, sięgającą do pierwszej warstwy wodonośnej na głębokości 3 m. Wskutek działalności pobliskiego zakładu chemicznego doszło do skażenia wody w studni Kazimierza. Poszkodowany pozwał przedsiębiorstwo, żądając wybudowania studni głębinowej, sięgającej do kolejnej, nieskażonej warstwy wodonośnej, na głębokości 35 m. Pozwane przedsiębiorstwo utrzymuje, że przywrócenie do stanu poprzedniego jest w tym przypadku niemożliwe, a żądanie Kazimierza wykracza poza restytucję naturalną. Domaga się on bowiem wybudowania znacznie bardziej zaawansowanego technicznie i kosztownego obiektu niż skażona studnia. Z tego względu przedsiębiorstwo wyraża gotowość jedynie do zapłaty sumy odpowiadającej wartości istniejącej studni. Rozstrzygnij spór. Zob. wyrok SN z dnia 29 listopada 1982 r., I CR 377/1982, OSN 1983, nr 9, poz. 134.

10. Anna, absolwentka prawa zgłosiła swoją pracę magisterską do konkursu, w którym główna nagroda wynosiła 10 000 zł. Praca została w terminie złożona w sekretariacie organizatora. Niestety wskutek przeoczenia personelu sekretariatu komisja konkursowa w ogóle nie zajmowała się pracą Anny, ponieważ nie było jej na liście uczestników konkursu. Już po rozstrzygnięciu konkursu praca Anny ukazała się drukiem i spotkała się z bardzo dobrym przyjęciem w piśmiennictwie. Anna wystąpiła z pozwem przeciwko organizatorowi konkursu, żądając zapłaty 10 000 zł tytułem naprawienia szkody w postaci utraconych korzyści. Czy żądanie Anny powinno zostać uwzględnione przez sąd?

11. Wracając w nocy z dyskoteki, Władysław wraz z kolegą Henrykiem postanowili pobiegać sobie po zaparkowanych przy drodze samochodach. Poważnie uszkodzony został m.in. samochód Janiny. Poszkodowana zażądała od sprawców pokrycia kosztów naprawy oraz dodatkowego odszkodowania, wynagradzającego jej spadek wartości samochodu, spowodowany samym faktem remontu samochodu. Władysław oraz Henryk uważają jednak, że ich powinność ogranicza się do zwrotu kosztów naprawy. Kto ma racje w sporze? Zob. wyrok SN z dnia 3 lutego 1971 r., III CRN 450/1970, OSN 1971, nr 11, poz. 205, uchwała SN z dnia 12 października 2001 r., III CZP 57/2001, OSN 2002, nr 5, poz. 57.

12. Halina byłą osobą zamożną. W jednym z banków, w których przechowywała pieniądze założyła dyspozycję wykluczającą przysyłanie jej drukowanych wyciągów z konta. Mimo to na jej adres przychodziły kolejne wyciągi. Swoją dyspozycję ponawiała jeszcze trzykrotnie. Bezskutecznie – wyciągi nadal co miesiąc trafiały do jej skrzynki pocztowej. Pewnego dnia Halina została porwana, a za jej uwolnienie zażądano 500 000 zł okupu. Rodzina zgromadziła tę sumę pożyczając pieniądze u znajomych i okup zapłacono. Po uwolnieniu Halina oddała pożyczone pieniądze i zażądała od banku zwrotu 500 000 zł. Uzasadniła swoje żądanie wskazując na uporczywe przysyłanie jej wyciągów z konta, na podstawie których porywacze mogli się zorientować, że jest ona osoba zamożną. Czy sąd powinien w oparciu o taki stan faktyczny zasądzić odszkodowanie? Por. wyrok SN z dnia 26 stycznia 2006 r., II CK 372/2005, Lex nr 172186.

13. Leszek zawarł z deweloperem umowę, w której deweloper zobowiązał się do wybudowania budynku i przeniesienia na Leszka własności lokalu w tym budynku. Leszek wpłacił w terminie ustaloną w umowie cenę. Pieniądze na ten cel zgromadził po części zaciągając pożyczkę u swojego szwagra. Zamierzał ja spłacić sprzedając mieszkanie, w którym obecnie mieszkał. Niestety deweloper ukończył budowę z rocznym opóźnieniem. Leszek zażądał od dewelopera zapłaty równowartości odsetek, które musiał zapłacić szwagrowi za rok opóźnienia w spłacie pożyczki. Tak długo bowiem, jak nie mógł się przeprowadzić do nowego mieszkania, nie mógł sprzedać aktualnie zajmowanego lokalu i oddać pieniędzy pożyczkodawcy. Deweloper odmówił zadośćuczynienia temu żądaniu i sprawa trafiła do sądu. Jakie powinno zapaść orzeczenie? Por. wyrok SN z dnia 18 maja 2000 r., III CKN 810/1998, Lex nr 51363

• prawo cywilne

Marian udał się do galerii obrazów. Ku swojemu zaskoczeniu zauważył w galerii oryginalny obraz Franciszka Starowieyskiego, przy czym cena obrazu wskazywała, że jest to jedynie bardzo dobrze wykonana kopia. W tym celu Marian zasięgnął informacji od sprzedawcy, który poinformował, że jest to kopia obrazu wykonana przez znakomitego studenta ASP w Krakowie. Marian był jednak pewien, że obraz jest oryginalny, więc od razu dokonał zakupu, nie informując o tym fakcie sprzedawcy. Oryginalność obrazu Marian następnie potwierdził przez eksperta. O tym fakcie przypadkowo dowiedział się sprzedawca. Wobec tego, po miesiącu wysłał oświadczenie do Mariana o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli i zażądał zwrotu obrazu. Jednakże oświadczenie to powróciło z adnotacją, że pod wskazanym na kopercie adresem nie mieszka już taki adresat. Sprzedawca próbował poszukiwać Mariana, ale dopiero po upływie 13 miesięcy udało mu się ustalić adres Mariana w Wiedniu i wtedy wysłał tam kolejny list o treści jak wyżej. Marian odmawia zwrotu obrazu.

Proszę ocenić stan prawny.

• prawo cywilne

1. (A) W ulotce sieci Media Z. zawarte było ogłoszenie o sprzedaży laptopów po 1900 zł za sztukę. Kiedy X pojawił się w sklepie zauważył także na witrynie sklepu laptop z wywieszoną ofertą sprzedaży i z podaną wysokością ceny. Kiedy zgłosił chęć kupna dowiedział się, że jest to już ostatni model w tej cenie i nie podlega on sprzedaży, gdyż jest on jedynie eksponowany na wystawie, a „jutro będzie zdjęty i odesłany do producenta”. X zaoferowano nabycie laptopa z nowej dostawy za 3999 zł. Czy ma on roszczenie do Media Z. o zawarcie umowy sprzedaży po promocyjnej cenie? (B) Jakie powinno być rozstrzygnięcie sądu, gdyby laptop był, co prawda eksponowany na wystawie, ale z podaniem informacji, że „oferta jest ważna do wyczerpania zapasów”?

2. X wysłał Y Encyklopedię z listem, że oferuje mu jej sprzedaż po okazyjnej cenie i zarazem uzna ofertę za przyjętą, jeżeli książka w terminie tygodnia nie zostanie mu odesłana. Y książkę położył na półce i z X się nie kontaktował. Czy X może dochodzić od Y zapłaty?

3. A i B byli przedsiębiorcami. A wysłał B mailem ofertę zakupu 100 produktów w łącznej cenie 50.000 zł. B odpisał następnego dnia listownie, że nabędzie taką ilość przedmiotów, ale w cenie 45.000 zł. Tydzień później otrzymał jednak od A odwołanie jego oferty. Czy B może dochodzić roszczeń z tytułu zawarcia umowy?

4. (A) A zamówił u B listownie 3 tony pszenicy z dostawą na 15 maja 2017 r. W dniu 14 maja 2017 r. B dostarczył A 2 tony pszenicy. Czy umowa pomiędzy stronami została zawarta? (B) Czy odpowiedź byłaby inna, gdyby B dostarczył A 4 tony pszenicy?

5. Na aukcji internetowej książki X jako organizator wybrał ofertę Y, która nie była najwyższa i przesłał do niego informację o wyborze. Kiedy X przybył z książką do Y ten odmawia zapłaty. Czy ma rację?

6. (A) Został przeprowadzony przetarg, której przedmiotem była sprzedaż nieruchomości. W wyniku przetargu została wybrana oferta X, który wcześniej wpłacił wadium. Organizator aukcji uchyla się od zawarcia umowy. Jakie uprawnienia przysługują X? (B) Jakie uprawnienia miałby organizator przetargu, gdyby to X uchylał się od zawarcia umowy? (C) Jak kształtowałaby się sytuacja stron w punkcie A, gdyby wadium nie zastrzeżono? (D) Jak kształtowałaby się sytuacja stron w punktach A i B, gdyby przedmiotem aukcji był Fiat 125p?

7. X i Y prowadzili negocjacje. Przed rozpoczęciem negocjacji X wysłał do Y list, w którym określił przedmiot negocjacji na „wszystko to co jest związane ze sprzedażą 1000 butów z nowej partii w tym ich fasonu, ceny, koloru opakowań i sposobie dostawy”. Po negocjacjach strony podpisały dokument z treścią umowy. W dokumencie tym nie było niczego o kolorze opakowań butów. X domaga się od Y odebrania butów i zapłaty ceny, a Y odmawia. Czy zasadnie?